Engelli Hakları Nelerdir? Engelli Haklarına İlişkin Detaylar…

6 dakikada okuyabilirsiniz


Engelli Hakları
Engelli Hakları Konusunda Tam Liste

Engeli olan insanların yaşamlarını kolaylaştırmak, onların sosyal yaşantılarına, iş yaşantılarına adapte olma süreçlerini hızlandırmak için bazı haklar tanınmaktadır. Bu haklar ülkemizde ve dünya genelinde benzerlik göstermektedir. Maddi, manevi ve sosyal engelli hakları olarak bu hakları ayırabiliriz.

Kanunen bu kişilere verilen haklara bir göz atalım;

Vergi muafiyeti; ÖTV ve MTV gibi vergilerden muaf olma durumudur. Bu haktan yararlanabilmek için %90 ve üzeri engelli yakını olanlar 200 bin Türk Lirasını geçmeyen alımlarda yararlanabiliyorlar.

Otopark Hakkı; alışveriş merkezleri, belediye otoparkları ve havalimanı gibi komplike alanlarda engelli vatandaşlarımızın rahat hareket edebileceği alanlara park alanları yapılır. Bu alanlara sadece engelli araçları park edebilir. Bu şekilde onların da rahat bir şekilde sosyal hayata katılımları sağlanır.

Bu haktan yararlanmak isteyen engelliler, bölge trafiğe giderek engelli park için izin ve belge başvurusu yapmaları gerekmektedir.

Bu tarz haklar, engellilerin yasal hakları olarak da adlandırılmaktadır. Bu haklar içinde erken emeklilik hakkı da gelmektedir. Çalışmaya başladıktan sonra engel durumu oluşmuş ve %60 üzerinde ise malulen emekli olabilirler. %40 ve %59 arasında engelli olanlar kademeli emeklilikten faydalanabilirler.

Devlet; 18 yaşını doldurmuş olan %40 ve üzerinde engelli olanlara engelli maaşı bağlar.

Belediyeler vermiş oldukları su dağıtım hizmetlerinde düzenledikleri bedeller üzerinden %30 indirimli olarak engellilere verirler.

Özel sektörde ise engelli hakları bulunmaktadır. D-Smart, Dijitürk indirimli üyelik olanağını sağlarlar. Ayrıca Turkcell, Vodafone, Turktelekom TTnet ve Superonline özürlülere özel indirim uygulamaktadır.

Ulaşım konusunda da engellilere haklar tanınmıştır. Belediye otobüslerinde, metrolarda, demir ve deniz yollarında şehir içi seferler duruma göre indirimli ya da ücretsiz olarak sağlanır. Şehirlerarası otobüslerde %40 indirim belli şartlarda sağlanmaktadır. Aynı şekilde uçak ile seyahat etmek istenildiğinde de %40 ve üzerinde engelli olan vatandaşlar yurt içinde ve dışında değişen oranlarda indirime sahip olabiliyorlar.

Engellilerin haklarından bir diğeri de istihdam yani iş bulma sorununun çözümüne yöneliktir. 50 kişi ve üzerinde işçi çalıştıran özel sektör firmaları toplam çalışan sayısının %3 oranında engelli çalıştırmak zorundadır. Kamu sektöründe bu oran %4 olarak belirlenmiştir. Ayrıca bu kotanın üzerinde engelli çalıştırmak isteyen firmalara sigorta primlerinde indirim sağlanarak teşvik sağlanmış olur.

Engelli hakları nelerdir, engelliler ile ilgili güncel haklara ilişkin bilinmesi gereken ve merak edilen engelli haklarını sıralamaya çalıştık. engellilerdostu.com olarak engelli haklarının tamamına tek bir yerden ulaşılabilmesi için elimizden geldiğince derlemeye özen gösterdik.

Aşağıda tek tek sıraladığımız engelli haklarını, ayrıntılı olarak engellilerdostu.com’da daha önce anlattık veya önümüzdeki günlerde anlatacağız. Ayrıntılı olarak anlatımı yapılan aşağıda sıralı engelli haklarını açık kaynak göstererek paylaşıyoruz. Açık kaynak olarak paylaşılan bu konuların üzerine tıklamanız engelli hakkını okumanıza ve görüntülemenize yeterli olacaktır.

Aşağıda liste halinde yer alan ve zamanla da genişleteceğimiz engellilerin yararlanacağı tüm bu engelli haklarına geçmeden önce bunların yasal dayanaklarından bahsetmenin önemli olacağını düşünüyoruz.

Türkiye Cumhuriyeti mevzuatlarına göre aşağıda yasal dayanaklara bağlı olarak ortaya çıkan engelli haklarından faydalanabilmek için %40 ve üzeri oranda engelli sağlık kurulu raporunun olması gerekiyor. Yani zihinsel, ruhsal veya bedensel olarak diğer insanlara göre %40 eksikliğin tespit edilmesi şart. Engellilik ile ilgili detaylı bilgiye sahip olmak isterseniz daha önce sitemizde yer verdiğimiz Engellilik Hakkında, Engellilik Nedir? başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

 

Anayasanın 2. Maddesinde Türkiye Cumhuriyetinin “sosyal bir hukuk Devleti” olduğu belirtilmiştir.

Anayasanın 10. Maddesine 2010 yılı referandumu ile ilave edilen pozitif ayrımcılık gereği ”engelliler hakkında alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı olamayacağı” ifadesi yer alır.

Anayasanın 42. maddesi 8. fıkrası; “Devlet, durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri alır”.

Anayasanın 49. maddesi; “Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir.”

Anayasanın 50. maddesi 2. fıkrası;” Bedenî veya ruhî yetersizliği olanların çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar”.

Anayasa 70. madde; “Her Türk kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir” .

Anayasa 70.Madde 2. fıkra; “Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez.”

5378 Sayılı Engelliler Yasası Madde 15;” Hiçbir gerekçeyle engellilerin eğitim alması engellenemez. Engelli çocuklara, gençlere ve yetişkinlere, özel durumları ve farklılıkları dikkate alınarak, bütünleştirilmiş ortamlarda ve engelli olmayanlarla eşit eğitim imkânı sağlanır.”

Engelli hakları konusundaki taleplerimizin yasal dayanaklarını Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesinden. Anayasa ve 5378 Sayılı Engelliler Yasasında yer alır.

Engelli çalışanlar hakkında 2014 EPSS Yönetmeliğinde aşağıdaki hükümler yer alır:

MADDE 16  (1) Kamu kurum ve kuruluşları çalışma yerlerini ve eklentilerini, engellilerin erişebilirliğine uygun duruma getirmek, engellilerin çalışmalarını kolaylaştıracak gerekli tedbirleri almak ve engellilerin görev yaptıkları kadronun gereği olan işleri yapabilmeleri için engel durumlarına göre gerek duyulan yardımcı ve destekleyici araç ve gereçleri temin etmek zorundadır

(2) Engelliler, engelliliklerini artırıcı ve ek engel getirici işlerde çalıştırılamaz.

MADDE 10  (3) Engellilerin istihdam edileceği uygun münhal kadro bulunmadığı takdirde hizmet gereklerine ve genel hükümlere göre diğer münhal kadrolarda değişiklik yapılarak gerekli kadrolar temin edilir. Engelli personelin istihdam edileceği birimler engellilerin engel durumları dikkate alınarak ilgili kamu kurum veya kuruluşunca belirlenir.

 

Engelli Haklarının Listesi
1-2022 Aylık Hakkı (Engelli Maaşı)

2-Muhtaç Aylığı (Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından)
3-Gelir Vergisi İndirimi (Sakatlık İndirimi, Engellilik İndirimi)
4-Emlak Vergisi İndirimi
5-Özel Tüketim Vergisi İndirimi (ÖTV)

6-Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV)
7-Gümrük Vergisi İndirimi
8-Tıbbi, Medikal Ve Eğitim Araç Gereçleri İçin KDV İndirimi
9-SHÇEK Evde Bakım Aylığı
10-EKPSS/Kura ile Atama Hakkı
11-Engelli İş Kurma Projeleri
12-Korumalı İşyeri Projeleri
13-Engelli Kimlik Kartı Hakkı
14-Engelli Park Yeri Kullanım Kartı
15-Ulaşım İndirimleri Hakkı
16-Elektrik, Su, Doğalgaz ve Gsm tarife indirimleri (Kurum İnisiyatifi Dahilinde)
17-Engelliler için AÖF Harç İndirimi Hakkı
18-Müze ve Ören Yerleri İndirim Hakkı
19-Rehabilitasyon Merkezlerinden Yararlanma Hakkı

20-Engelli Çalışanlara Tayin hakkı

21-Erken Emeklilik Hakkı (Engelli Emekliliği)

22-Kamu ve Özel Sektörde Engelli Çalıştırma Zorunluluğu

 

Ve birçok indirim ve haklar bulunmaktadır. Ayrıca engelli vatandaşlara verilen bu haklar tamamıyla mevzuatlar ile sabittir. Ancak yasa haricinde bulunan yardım, indirim ve diğer haklar kurumların inisiyatifindedir.

 

engellilerdostu-Özel İçerik

 


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

Sizin Tepkiniz Nedir?

Hoş Hoş
1
Hoş
Beğen Beğen
3
Beğen
Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Komik Komik
1
Komik
Kızgın Kızgın
0
Kızgın
Korkunç Korkunç
0
Korkunç
Kötü Kötü
0
Kötü
İlginç İlginç
0
İlginç

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bir format seçin
Anket
Karar vermek veya görüş belirlemek için oylama yapmak
Serbest Yazı
Yazılarınıza Görseller Bağlantılar Ekleyebilirsiniz
Liste
Klasik İnternet Listeleri
Oylanabilir Liste
En iyi liste öğesine karar vermek için yukarı veya aşağı basın
Fotoyla Anlatım
Kendi resimlerinizi yükleyin ve birşeyler anlatın
Video
Youtube, Vimeo veya Vine Kodları
Görsel
Fotoğraf veya GIF