Güncel

Engelli Sürücü Ehliyeti Hakkında Bilgi

Engelli Sürücü Ehliyeti Hakkında Bilgi

 

Yaşanan sorun: Yıllardır sürücü belgesi olup araç kullananlar ehliyet değişiminde ne yazık ki sürücü olamaz kararı almaktadırlar. Bir kişinin sürücü olup olmayacağına karar verilirken tıbbi bakış açısıyla değerlendirilmeleri ve kararın hekimler tarafından, kişinin araç kullanıp kullanmadığı/kullanamayacağı dikkate alınmadan verilmesi, sorunun ana sebebidir. Özellikle serebral palsi teşhisi olan bireyler, sorun yaşamaktadırlar. Bu sorunun yaşanması, BM Engelli Hakları Sözleşmesine aykırıdır. Bu sorunu yaşayanlara, karara itiraz etmeleri, karar düzeltilmez ise Kamu Denetçiliği Kurumuna (KDK) başvurmaları ve devamında hukuki süreç başlatmaları önerilir. Engelli bireylerin bağımsız yaşama hakkının ihlali olarak değerlendirilebilecek bu sorunun çözümü; sosyal model bakış açısı ile yapılacak değerlendirme ile sağlanacaktır.

Sürücü belgesi: ÖTV II Sayılı Uygulama Tebliğine göre; 1.1.2016 tarihinden önce alınan ve ilgili mevzuatı uyarınca bu tarihten itibaren beş yıl geçerliliği bulunan H sınıfı ve 1.1.2016 tarihinden itibaren alınan, Tebliğin (II/C/1.3) bölümünde belirtilen engellilik durumları itibarıyla istisna kapsamındaki taşıtta bulunması gereken özel tertibata/tertibatlara ilişkin ibareleri (kod numarasını/numaralarını) içeren A, A1, A2, B, B1, BE ve M sınıfı sürücü belgelerini ifade eder. Söz konusu 5 yıllık geçerlilik süresi İçişleri Bakanlığı tarafından 31 Aralık 2022 tarihine dek uzatılmıştır.

Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle Muayenelerine Dair Yönetmelik: Bu Yönetmelik; sürücü belgesi verilip verilmemesine yönelik sağlık şartlarını düzenler.

Sürücü ve sürücü adaylarının muayeneleri nerede ve nasıl yapıldığı: Sağlık Bakanlığına ve üniversitelere bağlı sağlık tesisleri, aile sağlığı merkezleri ve Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılan özel sağlık kuruluşlarında görevli tabip veya uzman tabip tarafından bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılır ve sağlık raporu düzenlenir. Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığınca verilen eğitim sonrasında sürücü belgesi alacak personelin sağlık raporları kendi kurum tabipliklerince de verilebilir

Engelli Sürücü Ehliyeti Hakkında Bilgi

Doktor muayenesinin kapsamı: Sürücü veya sürücü adayının yapılan genel muayenesinde; işitme kaybı, günlük hayatı kısıtlayan denge problemi, baş dönmesi nedeni olabilecek bir hastalık, uyku bozukluğu (obstrüktif uyku apnesi sendromu, gündüz aşırı uyuklama hali), malign (kötü huylu kanser) tümör hikâyesi, eklem hareketlerinde kısıtlama, ekstremite (kol ve bacaklar) noksanlığı, kas, tendon ve bağ lezyonları, hipoglisemiye(kan şekerinin düşmesi) yol açabilecek ilaç kullanılan diyabet hastalığı, kalp-damar hastalığı (anjinal yakınma, akut koroner sendrom tanısı, angioplasti, kalp yetmezliği, hipertansiyon, bilinç bozukluğuna yol açabilecek ritim bozukluğu, kalıcı kalp pili olanlar), organ yetmezliği (organ nakli geçirilmiş olması, kronik böbrek yetmezliği ve diğer hayati önemi haiz organlarda dengelenememiş yetmezlik), santral ve periferiksinir sistemi hastalıkları, epilepsi, kas hastalıkları (myopati, progresifmuskulerdistrofi, kas-sinir kavşak hastalıkları), ruh hastalığı (ağır akıl hastalığı, zekâ geriliği (IQ düzeyi 79 ve altı olanlar sürücü belgesi alamaz), demans, kişilik bozukluğu, ağır davranış bozukluğu), alkol ve psikotrop madde bağımlılığı (ehliye alamazlar), görme derecelerinin uygunluğu, görme alanının uygunluğu, renk körlüğü (herhangi bir koşul aranmadan sürücü olabilirler), gece körlüğü (tavuk karası), gün içinde yapılan yolculuklar ile sınırlı (gün doğumundan bir saat sonra, gün batımından bir saat önce), derinlik duyusunun normal, hemipitozis, göz kapağı düşüklüğü (pitozis), diplopi (çift görme) ve şaşılığı, blefarospazm (göz seyirmesi), katarakt, afaki(gözde lensin yokluğu), progresif (ilerleyici) göz hastalığı, monoküler görme (tek gözü olmak) yönünde değerlendirme yapılır.

Karayolları Trafik Kanunu-45. Madde: Sürücü belgesi sahibi kişide sağlığı bakımından sürücülüğe engel aşikar bir değişikliğin görülmesi ve tespiti hâlinde işlem: Trafik görevlilerince sürücü belgesi geri alınarak, kişinin sağlık kuruluşlarında muayenesi istenir. İlgili uzman tabip/tabipler tarafından yapılan muayene sonucunda sağlık raporu düzenlenir.

Engellilerin ehliyet değişimi için yapmaları gerekenlerH sınıfı sürücü belgesi kaldırılmıştır. Ancak 01.01.2016 tarihinde önce alınan H sınıfı sürücü belgeleri 31.12.2022 tarihine dek geçerlidir. H sınıfı ehliyetin kaldırılması nedeniyle, engelli sağlık raporundan bağımsız olarak engelliler, sürücü belgesi raporu alırlar. Ehliyet değişimi ve ilk kez ehliyet alacak olanlar; aile hekimliklerine, bir adet fotoğraf ile müracaat ederler. Aile hekimleri muayene neticesinde sürücülüğe engel hali tespit edilen veya hakkında karar verilemeyen kişiyi ilgili uzman hekime gönderebilir. Aile hekimlerinin bu kararına itiraz edilemez. Aile hekiminin verdiği sevk yazısı ile “sürücü belgesi almak amaçlı” alarak (hastane randevu sistemi; Alo 182) hastaneden randevu alınır.

Gidilen hastanede, ilgili Yönetmelik kapsamında değerlendirme yapılır. Hastane tarafından kişiye kapalı zarf içinde verilen rapor; il sağlık müdürlüğüne teslim edilir. İl sağlık müdürlüğünde toplanan Komisyon, başvuruları inceler ve sürücü belgesi hakkında karar verir. Karar; kişinin engellilik durumları itibarıyla istisna kapsamındaki taşıtta bulunması gereken özel tertibata ilişkin ibareleri ve buna ait kod numarasını içerir. Buna göre kişinin A, A1, A2, B, B1, BE ve M sınıfı sürücü belgelerinden hangisini alacağına karar verilebilir. Sürücü belgesi kararına itirazlar, İl Sağlık Müdürlüğüne yapılır.

Engelli ehliyetine sahip olmak ÖTV istisnalı araç alma hakkını sağlamaz.

Sağlık Bakanlığı Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönergeye göre sürücü raporlarına itirazın usulleri: Rapora itiraz, raporun verildiği hastanenin bulunduğu ya da adına rapor düzenlenen kişinin ikametgâhının bulunduğu ilin il sağlık müdürlüğüne yapılır. İl sağlık müdürlüğü kişiyi, en yakın ilgili branş/branşlarda üçer uzmanın bulunduğu hastaneye sevk eder. Komisyona sevk kararlarına itiraz edilemez. İlk sağlık kurulu raporu ile itiraz sonrasında tayin edilen hakem hastanece düzenlenen ikinci sağlık raporu arasında çelişki olması halinde; müdürlük kanalıyla en yakın hastanelerden birine gönderilir. Bölge hakem hastanesince verilen karar kesin olup kişinin bu karara itiraz hakkı yoktur. İl/ilçe sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararlarına itirazlar için; en yakın il sağlık müdürlüğüne kişi sevk edilir. Sevk edilen il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararı ile ilk komisyon kararı aynı yönde ise karar kesinleşir.

Kararlar arası çelişki olması halinde, Marmara Bölgesi için İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü, Ege Bölgesinde İzmir İl Sağlık Müdürlüğü, İç Anadolu Bölgesinde Ankara İl Sağlık Müdürlüğü, Akdeniz Bölgesinde Antalya İl Sağlık Müdürlüğü, Karadeniz Bölgesinde Samsun İl Sağlık Müdürlüğü, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü, Doğu Anadolu Bölgesinde Malatya İl Sağlık Müdürlüğü, hakem olarak tayin edilmiştir. Hakem tayin edilmiş il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararları kesindir, itiraz edilemez. Bölge hakem il sağlık müdürlüklerine sevkler son komisyon kararının verildiği ilin il sağlık müdürlüğünce yapılır.

Yönergeye göre (madde 34); özel sağlık hizmet sunucuları sürücü/sürücü adayı sağlık raporlarını düzenleyebilir.

 

Kaynaklar:

Yukarıdaki yazı aşağıdaki kaynaklar taranarak hazırlanmıştır. Ayrıntılı bilgi için kaynakları inceleyebilirsiniz.

Karayolları Trafik Kanunu

Sağlık Bakanlığı, 30.09.2019 tarih ve 23642684-010.04-1618 sayılı “Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönerge”

Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle Muayenelerine Dair Yönetmelik (Resmi Gazete: 26.09.2006-26301)

ÖTV II Sayılı Uygulama Tebliği

Derleyen: Ayşe SARI

Sosyal Hizmet Uzmanı

Sağlık Hizmetleri Sendikası (SAHİMSEN) Engelliler Komisyon Başkanı

Yazının telif hakkı, Ayşe SARI’ya ve SAHİMSEN’e aittir. 


Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir



Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı