Çalışma Yaşamı

Malulen Emeklilik Nedir? Malulen Emeklilik Şartları Nelerdir?

 

Ülkemizde ve dünyada uygulanan emeklilik sistemi, geniş kapsamlı bir yapılanma göstermektedir. Standart emekliliğin yanı sıra farklı şekil ve şartlarda da emekli olunabilmektedir. Bu uygulamalardan biri de malulen emeklilik çatısı altındadır. Maluliyet hastalık ve kaza gibi nedenler ile iş görememezlik durumunun artması ile emekliye ayrılma durumudur. Benzer bir durum olan erken emeklilik ile karıştırılmaması gerekmektedir.

Sosyal güvenlik kurumu kanunlarında hastalık, kaza vb. Nedenler ile kimlerin erken emekli olabileceği açık ve net olarak belirtilmiştir. İş gücünde oluşan %60 kayıp malulen erken emeklilik için ilk aşamanın geçilmesi anlamına gelmektedir. Elbette bu tek başına yeterli bir durum değildir. Bunun haricinde yerine gelmesi gereken birçok şart bulunuyor. Şimdi bunları inceleyelim.

Malulen Emeklilik Şartları

  1. a) Rapor Şartı; sağlık kurulu raporu bu emeklilik için en önemli şarttır. Bulunulan ile ya da ilçenin SGK merkezlerinde ki yetkili hastanelerden alınmak zorunluluğu vardır. Bu raporda çalışma gücünde %60 kayıp olduğu belirtilmelidir. Sadece yetkili hastaneler ve kurumlarca verilenler kabul edilmektedir.
  2. b) Prim gün sayısı şartı; yukarıda belirtilen raporun alınması da tek başına yeterli değildir. malulen erken emekli olacak kişinin sigorta prim gün sayısının en az 1800 gün olması gerekmektedir. 5 yıl prim ödenmiş olması anlamına gelen bu gün sayısı toplamı, kriter olarak borçlanmaya tabidir. Yani 1800 günden daha az gün sayısı varsa, eksik olan gün sayısı kadar prim günü borçlanmasına olanak sağlanacaktır. Bu borç ödendiği zaman emeklilik de gerçekleşebilir.

Burada bir dip not düşmekte fayda var; kanser hastası sigortalı ise, teşhis anından itibaren mamul sayılmaktadırlar. Gerekli prim günün ve diğer şartları sağlayanlar teşhisten itibaren 1 yıl içinde başvuru yapmak zorundadırlar. Ancak yukarıda belirtilen sağlık kurulu kararı ve raporu olmadan da 18 ay boyunca malulen emekli sayılırlar. Sonrasında raporun alınması gerekmektedir.

Sigorta girişten önce gerçekleşen rahatsızlıklar kapsam dahilinde değildir. Ayrıca başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise, malullük aylığının bağlanabilmesi için 10 yıl sigortalı olma şartı aranmamaktadır.

Malulen Emeklilik İle Normal Emeklilik Arasındaki Farklar

Emeklilik elde edilirken farklı şartlar devreye girer. Sağlık, kaza ya da diğer nedenler ile emekli olunabilir. Elbette bu emeklilikler için işlem esnasında ve sonrasında farklılıklar olmaktadır. Normal emeklilik ile malulen emeklilik arasında ki farklara baktığınızda ilk olarak süre karşınıza çıkmaktadır.

Normal emeklilik sürecinde 20 ile 25 yıl arasında emekli olunurken, malulen ve erken emekliliklerde 10 yıl hizmet süresi sağlayanlar emekliliğin diğer şartlarını da tamamlayarak emekli olabilmektedirler. Emekli aylıklarının bağlanması konusunda ise aralarında fark bulunmaz. Buradaki ayrım hizmet süreleri ile alakalı olduğundan, malulen emekli olacak kişinin emeklilik yaşını beklemesi durumunda hizmet süresi de artacaktır. Aylık ve ikramiye de fazladan ödenecek yıl kadar artacaktır. Erken emekliliğin söz konusu olabilmesi farklı şartlara da tabidir. İş göremezlik bunlardan birisidir. İş kaybının belli oranda olması ve kişinin bu durumda mağduriyet yaşaması, emeklilik konusunu gündeme taşıyabilir. Memur ya da sigortalı çalışanlar için emeklilik konusunda sadece raporun alınacağı merci değişiktir. Onun haricinde yapılan işlem ve hak uygulamaları aynı şekilde devam edecektir. Malulen erken emekli olabilmek için öncelikle sağlık şartlarında ki olumsuz değişim dikkate alınacaktır. Aynı şekilde bu olumsuzluk uzun süreli, kişinin işini kalıcı bir süreçte etkileyeceği kanısı hekim kurulunda oluşmuş olmalıdır.

Yukarıda anlatılan açıklamalar dikkate alınarak malulen emeklilik konusunu özetlemek gerekirse…

Özetle:

Çalışma gücü kaybı oranı % 60 ve üzerinde olanlar 10 yıl /1800 iş günü prim ödenmesi şartı ile malulen emekli olunabilir. Ancak başkasının bakımına muhtaç derecede malul olanlar için 10 yıl şartı aranmaksızın 1800 iş günü prim ödenmiş olma şartı ile malulen emekli olurlar.

% 60 ve üzerinde engelli olanlar ile bildirim yapmadıkları halde işe girmeden önce %60 ve üzerinde engelli olduğu tespit edilenler malulen emeklilik hakkı elde edemezler. Buna göre; işe girdikten sonra çalışma gücü kaybı en az %60 olduğu SGK sağlık kurulunca tespit edilenler malulen emekli olurlar.

Malulen emeklilik için “çalışma gücü kaybı oranı” özelikle tespit edilmesi zorunludur. Ancak bu durum engelli sağlık raporunda yer alan engellilik oranı ile karıştırılmamalıdır. Kişi malul durumda olduğunu SGK ya bildirir ve malulen emekli olmak için başvuru yapar. SGK, kişinin elinde hastalığa ilişkin rapor var ise ya bunları inceler ya da kişiden yeniden rapor almasını isteyerek değerlendirme yapar. Kişi başvurusunda; hastalığına ilişkin tüm tetkik ve rapor sonuçlarını SGK ya vermek zorundadır. SGK kişi hakkında malul kararı vermezse, kişi isterse sonuca itiraz ederek tekrar inceleme isteyebilir. İtiraz için süre kısıtlaması yoktur. İtiraz sonucu SGK Yüksek Sağlık Kurulu inceleme yapar ve karar verilir.

 

engellilerdostu-Özel İçerik


Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir



Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı